قالب وردپرس پوسته وردپرس قالب فروشگاهی وردپرس وردپرس
خانه / ادبیات / آلیس در سرزمین عجایب پس از ۱۵۰ سال
alice_in_wonderlan

آلیس در سرزمین عجایب پس از ۱۵۰ سال

 چرا داستان­‌های فانتزی در مورد دختران فراتر از زمان پیش می‌­روند؟

۱۵۰ سال از انتشار مهم‌­ترین اثر ادبیات کودکان و یکی از اثرگذارترین کتاب­‌های دوران، توسط استاد دانشکده ریاضیات آکسفورد می‌­گذرد. ریشه ماجراهای آلیس در سرزمین عجایب در داستانی نهفته است که چارلز داجسون برای آلیس لیدل ۱۰ ساله و دو خواهر او در حین پارو زدن در امتداد رودخانه تایمز در سال ۱۸۶۲ تعریف کرده است، و حالا این داستان برای همگان شناخته شده است. آنچه که کمتر از این داستان درک شده، آن است که چرا این داستان به معیار فرهنگی دیرپایی در سراسر جهان تبدیل شده است. از اینجا (+) می‌توانید کتاب صوتی این اثر را دریافت کنید.

بسیاری از داستان­‌های محبوب، در ساختار اصلی یک قهرمان مرد خلاصه می­‌شوند که تلاش و جستجویی را آغاز می­‌کند. در سال ۱۹۴۹، جوزف کمپبل ویژگی‌­های مشترک ” سفر قهرمان” را توصیف کرد که در داستان‌­هایی چون بودا و عیسی و لوک اسکای واکر مشهود است.

علیرغم سیطره داستان­‌های قهرمانی مردان، داستان‌های نمادین بسیاری از دختران خردسال وجود دارد که در دنیایی خیالی و رویا مانند سفر می­‌کنند و این دنیای خیالی، پدیده‌­­ای است که در سراسر داستان ادامه دارد. دوروتی گیل از داستان جادوگر شهر اُز نیز همانند آلیس همه جا حاضر، برای خود حیاتی فراتر از کتاب­‌های ال. فرانک باوم به دست آورده است. سفر یتیم کانزاس به اُز از طریق فیلم MGM با بازی جودی گارلند بهتر شناخته شده است. این فیلم، سفر دوروتی را به سفر رویا مانند آلیس تبدیل کرده است که از ضربه ناشی از طوفان به سرش الهام گرفته است.

داستان­‌های آلیس، دوروتی، و بیشتر قهرمانان دختر اخیر در فانتزی­‌های محبوب، مانند رویارویی سارا با پادشاه جن در فیلم دخمه پرپیچ و خم (لابیرنت) سال ۱۹۸۶، به شدت متاثر از افسانه‌ها هستند. کمپبل بعدها اذعان کرد که او نیز به منظور ارائه‌­ی جلوه­‌ی قهرمانی زنان در داستان قهرمان هزار چهره “باید به افسانه روی می‌­آورد”.
ربکا-آن دو روزاریا، به عنوان محقق افسانه در کل اثر خود شرح می‌­دهد که موضوع اغلب افسانه‌­ها در مورد دخترانی در آستانه بلوغ و ازدواج است. با این حال، آلیس و دوروتی، در تجسم کتاب اصلی، هر دو دختران نوباوه‌­ای هستند: آلیس فقط هفت سال دارد و گمان می­‌رود که دوروتی نیز هشت ساله باشد. کارول به وضوح مجذوب دختران خردسالی بود که اغلب از آنها در ژست­ های صحنه‌­ای عکس می‌­گرفت.

سنین خردسالی آلیس و دوروتی، آنها را از دخالت در موقعیت عاشقانه رها می­‌کند. در داستان­‌های دخترانه اوایل قرن بیستم، رایج بود که قهرمانان مونث ماجراجو در صفحات پایانی رمان بطور شتابزده‌­ای نامزد کنند. اما مهم‌­تر آنکه، دخترانی چون آلیس و دوروتی، مرز گذرایی را بین کودکی و بزرگسالی اشغال می‌­کنند. به نظر می‌­رسد قرار گرفتن در این حالت گذرا، آنها را در عبور از مرزهای بین فانتزی و واقعیت سازگارتر می‌کند.

چنین توانایی برای عبور از مرزهای فانتزی و واقعیت معمولا از دو نوع تصور بوجود آمده است: اول، ترکیبی از حدسیات منفی در مورد کودکان و زنان به عنوان افرادی که در مقایسه با بزرگسالان و مردان منطق کمتری دارند؛ و دوم، این تفکر که دختران باهوش‌­تر و همدل­‌تر هستند. حال این توانایی از کدامیک از این تصورات نشات گرفته باشد، خود موضوعی قابل بحث است.

آنچه روشن است، این است که قهرمانان دختر نسبت به شخصیت­‌های مردِ در “سفر قهرمان”، مسیرهای مختلفی را انتخاب می­‌کنند. حتی در ادبیات خیالی، که هر چیزی در آن ممکن است، تبعیضات جنسیتی روشنی در مورد قهرمانان وجود دارد.

همانطور که لنیس پریتر، استاد دانشگاه دیکین، در مکالمه­‌ی مهم علمی در مورد این موضوع اشاره کرد، تلاش و جستجوی قهرمانان زن در خیال، شامل تلاشی درونی است که در صحن‌ه­ای خواب­‌نما رخ می­‌دهد. در مقابل، قهرمانان مذکر وارد جهان ظاهرا خیالی می­شوند و چنان تصور می‌­شود که ماجراهای آنها در فضای داستان “واقعی” است.

ماجراهای رویایی آلیس با برخی از علایق و نگرانی‌­های او در عالم بیداری ارتباط دارد. همانطور که در متن کارول آمده، و فیلم اقتباسی تیم برتون به وضوح نشان می‌­دهد، سرزمین عجایب مکانی کاملا خیالی است. آلیس به عنوان یک کودک از کابو‌س‌­هایی در مورد سرزمین عجایب رنج می‌برد، و پدرش به او یادآوری می‌­کند که رویاها نمی‌توانند به او آسیب رسانند و  او  “همیشه می­‌تواند از خواب بیدار شود”.

فیلم MGM اُز، سفر دوروتی را به واسطه‌­ی فیلم­برداری از بازیگران یکسان در نقش­‌هایی در کانزاسِ قهوه‌­ای قرمز و شهر رنگارنگ اُز به رویا تغییر می­‌دهد. هانک مزرعه­‌دار، هیکوری و زیک در نقش­‌های مترسک، آدم آهنی و شیر بزدل ظاهر می­‌شوند، در حالی که آلمیرا گالچ همسایه نشان می­‌دهد که تمام کسانی که از سگ متنفرند، حتما باید جادوگران سبز پوست باشند.

شخصیت­‌های دختر به عنوان جستجوگران تنها، آسیب‌­پذیرترین و از لحاظ جسمی، ضعیف‌­ترین شخصیت‌­ها هستند. علیرغم ناتوانی این شخصیت‌­ها از نظر معمولی، قهرمانان مونثی مانند آلیس و دوروتی قادرند از خطراتی که توسط مردم و موجودات فراطبیعی برایشان پیش می­‌آید، جان سالم به در ببرند. موجودات ماورایی (از جمله ماموران بزرگسالان و فرمانده سحر و جادو) دارای نقاط قوتی هستند که آلیس و دوروتی از آنها محرومند.

زندگی آلیس و دوروتی علاوه بر کتاب‌های اصلی خود، نوشته کارول و باوم، نشان­‌دهنده سرمایه­‌گذاری فرهنگی در داستان­‌هایی هستند که به موضوع آسیب پذیرترین افراد می­‌پردازند. آلیس و دوروتی شگفت­‌انگیز­ترین سفرها را تجربه می‌­کنند و در این سفرها بر بالاترین نوع اقتدار و قدرت، از ملکه گرفته تا جادوگران، پیروز می‌­شوند.

داستان­‌هایی با موضوع دخترانی که اغلب به دلیل سن و جنسیت خود نادیده گرفته می­‌شوند، مطمئنا در تمام جهان شناخته شده هستند. با این وجود، احتمالاتی را تصور کنید که در آن، شخصیت‌­های دختر نمادین در پایان ماجراهای خود از خواب “بیدار” نمی­شدند!

منبع: +

Powered by themekiller.com